Data blijft los zand zolang boom, oogst en opslag niet verbonden zijn
In de fruitketen wordt al veel gemeten, van bloei en groei in de boomgaard tot kwaliteit in de koelcel. Met nieuwe sensoren en technieken is het inmiddels mogelijk om van elke individuele fruitboom data te verzamelen over groei, bloei en oogst. Dit biedt kansen om data te laten stromen tussen de verschillende partijen in de keten, zodat de data tot meerwaarde leidt. Het project Boomgaard tot Bord laat met de eerste resultaten uit 2025 zien wat al kan en wat nog nodig is om dit werkbaar te maken in de praktijk.
Van boomdata naar sortering werkt alleen als je je oogst kunt blijven volgen
Op twee praktijklocaties, één in appel en één in peer, is per boom data verzameld over bloesem, groeikracht, vruchtdracht en opbrengst. Die data is al nuttig voor de fruitteler om de teelt te optimaliseren. De informatie komt tot meerwaarde als je bij de pluk kunt vastleggen in welke voorraadbak het fruit terechtkomt en waar die bak daarna staat in de koelcel. Als je dat later ook kunt terugzien bij sortering, kun je herleiden waar kwaliteit vandaan komt en gerichter plannen met afnemers. Daarmee verschuift data van registratie naar iets waar je besluiten op kunt nemen.
Brede kennisvraag
Wanneer levert datadeling echt betere opbrengst en kwaliteit op
De brede vraag is hoe data in de hele fruitketen meer kan opleveren, in efficiëntie, duurzaamheid en productkwaliteit. Dat lukt alleen als gegevens gedeeld kunnen worden tussen schakels en als duidelijk is wie welke informatie vastlegt en wie ermee stuurt. Zolang data versnipperd blijft in losse systemen, blijft het lastig om investeringen te onderbouwen en om samen te plannen. Daarom is de kern van dit project om te laten zien wanneer het in de praktijk werkt en wat daarvoor nodig is.
Aanpak
Eerst laten zien wat werkt, tegelijk blootleggen waar het vastloopt
Het project loopt van 2025 tot en met 2027 en start met testen en demonstreren op twee praktijklocaties. Daarbij wordt gekeken wat datagedreven teelt oplevert voor efficiëntie, duurzaamheid en productkwaliteit. Tegelijk zijn de datastromen in de keten in kaart gebracht, zodat overzichtelijk wordt waar in de keten welke informatie wordt verzameld en tot meerwaarde kan komen als deze wordt gedeeld.
Doel
Aantonen dat je dezelfde oogst kunt volgen van boom tot sortering
Het doel is om te testen en te bewijzen dat data uit verschillende systemen samen te gebruiken is. In gewone taal betekent dit dat dezelfde codes en naamgeving gebruikt worden, zodat je een oogstbatch kunt volgen van boom naar voorraadbak, van voorraadbak naar koelcel en daarna naar sortering. Daarmee wordt duidelijk welke voordelen dit kan opleveren voor telers, verwerkers en retailers en waar de economische waarde ontstaat. Zo helpt het project om datagebruik minder vrijblijvend te maken en om afspraken en investeringen beter te onderbouwen.
Resultaat en reflectie
De eerste stap naar een datagestuurde keten is gezet, maar samenhang bepaalt het echte effect
In 2025 is in de boomgaard data verzameld, waaronder bloesem, groeikracht, vruchtdracht en opbrengstkaarten. Precisiedunning had dit jaar geen effect omdat dunningsmiddelen niet werkten zoals verwacht. De dataset gaf wel inzichten in optimale vruchtdracht en kwaliteit per boom in relatie tot bloesem en groei. Ook zijn datastromen in de fruitketen in kaart gebracht, zijn toepassingen gemaakt om gegevens tussen systemen door te geven en is een eerste overzichtsscherm opgesteld.
Geslaagd:
Datastromen van boomgaard naar koelcel zijn beschreven en gedeeld.
Eerste toepassingen zijn gemaakt om data tussen systemen uit te wisselen.
Een eerste overzichtsscherm is opgesteld en besproken in workshops.
Ideeën voor business cases zijn opgehaald bij telers en ketenpartijen.
Leerpunten:
Praktijktesten blijven nodig, teeltomstandigheden bepalen of een maatregel effect heeft.
Van meten naar gebruiken vraagt ook afspraken over wie data vastlegt, wie ermee stuurt en hoe waarde wordt verdeeld.