Een alternatief voor kunstmeststikstof moet zich eerst laten zien in het aardappelveld
Bijbemesting met stikstof blijft belangrijk in de aardappelteelt, maar de afhankelijkheid van kunstmest en emissies vragen om alternatieven. In Open Teelten is daarom getest of verrijkte organische mest kunstmeststikstof kan vervangen bij het bijbemesten van aardappelen. In deze publieke samenvatting staat een verkennende proef met NEO centraal. NEO staat voor Nitrogen Enriched Organic fertiliser: organische mest die met stikstof is verrijkt. Daarbij wordt varkensmest via plasmatechnologie verrijkt met stikstof. De proef keek naar twee dingen: verandert plasmatechnologie de mest meetbaar, en werkt NEO-mest in deze proef vergelijkbaar met kunstmest bij aardappelen?
Innovatiepakket, use case en type test
Brede kennisvraag
Kan NEO kunstmeststikstof vervangen bij aardappelen?
De centrale vraag in dit onderzoek is hoe plasmatechnologie, via de productie van NEO-meststoffen, kan bijdragen aan een duurzamere en effectievere stikstofbemesting. Daarbij gaat het om de vraag of een andere bemestingsroute kan helpen om minder afhankelijk te worden van kunstmest en emissies te verlagen.
In dit onderzoek is specifiek gekeken naar bijbemesting bij consumptieaardappelen. De vraag was welke rol NEO-meststoffen daarbij kunnen spelen en of de werking in de proef vergelijkbaar was met kunstmest.
Aanpak
Van verrijkte mest naar vergelijking in veldproeven
Op de locatie van VD Borne campus in Reusel is varkensmest bewerkt met plasmatechniek. Voor en na de behandeling zijn monsters genomen om vast te stellen of de mest was verrijkt met stikstof.
Daarna is in het veld bij aardappelen de bijbemesting met NEO-mest vergeleken met bijbemesting met kunstmest. Dat gebeurde op het WUR-proefbedrijf in Vredepeel en op de VD Borne campus in Reusel. In Vredepeel ging het om een veldproef in vier herhalingen. In Reusel ging het om een strokenproef in enkelvoud.
Doel
Aantonen wat plasmatechnologie doet met mest en bijbemesting
Het onderzoek had twee doelen.
Het eerste doel was aantonen dat bewerking van varkensmest met plasmatechniek leidt tot verrijking van de mest met nitraatstikstof.
Het tweede doel was testen of bijbemesting met NEO-mest vergelijkbaar was met bijbemesting met kunstmest. Daarmee richtte de proef zich op de praktische waarde van NEO als alternatief voor kunstmeststikstof bij aardappelen.
Resultaat en reflectie
Meer nitraat in de mest, geen verschil in opbrengst gemeten
De metingen gaven aan dat de plasmatechniek leidde tot een duidelijke stijging van het stikstofgehalte via extra nitraat. Ook daalde de pH van de mest duidelijk.
In deze veldproeven verschilden knolopbrengst en stikstofopname niet tussen NEO-mest en kunstmest. Die uitkomst vraagt om nuance, omdat de aardappelen op beide locaties zwak reageerden op stikstof. Daardoor is het lastig om eventuele verschillen tussen de meststoffen aan te tonen.
Geslaagd:
De proef liet zien dat plasmatechniek de varkensmest verrijkte met extra nitraat.
De pH van de mest daalde duidelijk na behandeling met plasmatechniek.
In de veldproeven werd geen verschil gevonden in knolopbrengst en stikstofopname tussen NEO-mest en kunstmest.
Leerpunten:
De zwakke respons op stikstof op beide locaties maakt het lastig om verschillen tussen meststoffen aan te tonen.
Veldproeven blijven belangrijk om de praktische waarde van alternatieve bemesting goed te beoordelen.
De resultaten vragen om nuance, omdat de stikstofrespons in deze proef zwak was.